Συμπτώματα από τη χολή και πότε ο πόνος χρειάζεται γιατρό

Ο πόνος από τη χολή εντοπίζεται συνήθως ψηλά δεξιά στην κοιλιά, κάτω από τα πλευρά, ή στο επιγάστριο. Εμφανίζεται συχνά μετά από βαρύ ή λιπαρό γεύμα, είναι σταθερός και μπορεί να αντανακλά στην πλάτη ή στον δεξιό ώμο. Πυρετός, ρίγος ή κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση.

Με τον όρο «χολή» οι περισσότεροι εννοούν τη χοληδόχο κύστη και τις πέτρες που μπορεί να σχηματιστούν μέσα της. Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με το πού βρίσκεται η πέτρα και αν έχει προκαλέσει φλεγμονή ή απόφραξη. Γι’ αυτό έχει σημασία να ξεχωρίζει κανείς τον απλό κωλικό από τα σημάδια μιας επιπλοκής.

Πού βρίσκεται η χολή και τι κάνει

Η χοληδόχος κύστη είναι ένα μικρό όργανο σε σχήμα αχλαδιού, στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς, κάτω από το ήπαρ. Η χολή παράγεται στο ήπαρ, αποθηκεύεται και συμπυκνώνεται στη χοληδόχο κύστη και μετά το φαγητό οδηγείται μέσω του χοληδόχου πόρου στο δωδεκαδάκτυλο, όπου βοηθά στην πέψη των λιπών.

Όταν η χολή περιέχει περισσότερη χοληστερίνη ή χολερυθρίνη από όση μπορεί να διαλύσει, ή όταν η χοληδόχος κύστη δεν αδειάζει σωστά, σχηματίζονται πέτρες (χολόλιθοι). Περισσότερα για την πάθηση υπάρχουν στη σελίδα για τη λιθίαση του χοληφόρου συστήματος.

Πέτρες στη χολή χωρίς συμπτώματα

Οι περισσότερες πέτρες στη χολή δεν προκαλούν ενοχλήσεις και ανακαλύπτονται τυχαία σε υπερηχογράφημα που έγινε για άλλον λόγο. Σε αυτή την περίπτωση συνήθως δεν χρειάζεται θεραπεία, αρκεί όμως να γνωρίζει κανείς ποια συμπτώματα πρέπει να τον οδηγήσουν σε ιατρική επανεκτίμηση.

Ο τυπικός πόνος της πέτρας στη χολή

Όταν μια πέτρα φράξει προσωρινά την έξοδο της χοληδόχου κύστης, προκαλεί τον λεγόμενο κωλικό των χοληφόρων. Τα χαρακτηριστικά του είναι:

• Θέση: ψηλά δεξιά στην κοιλιά, κάτω από τα πλευρά, ή στο κέντρο της άνω κοιλιάς, κάτω από το στέρνο.
• Αντανάκλαση: προς την πλάτη, ανάμεσα στις ωμοπλάτες, ή προς τον δεξιό ώμο.
• Χαρακτήρας: σταθερός, έντονος πόνος και όχι κράμπα που έρχεται και φεύγει.
• Διάρκεια: από μερικά λεπτά έως μερικές ώρες.
• Πότε εμφανίζεται: συχνά μετά από βαρύ ή λιπαρό γεύμα ή κατά τη διάρκεια της νύχτας.
• Συνοδά συμπτώματα: ναυτία ή έμετος.

Ο πόνος υποχωρεί όταν η πέτρα απομακρυνθεί από το σημείο της απόφραξης. Μετά από ένα πρώτο επεισόδιο, οι κρίσεις μπορεί να επαναληφθούν.

Συμπτώματα που δείχνουν επιπλοκή

Όταν η πέτρα μένει σφηνωμένη ή μετακινείται στον χοληδόχο πόρο, μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή της χοληδόχου κύστης (χολοκυστίτιδα), απόφραξη του χοληδόχου πόρου, λοίμωξη των χοληφόρων (χολαγγειίτιδα) ή οξεία παγκρεατίτιδα. Τα σημάδια τους διαφέρουν από τον απλό κωλικό.

Ο ίκτερος, τα σκούρα ούρα και τα ανοιχτόχρωμα κόπρανα δείχνουν ότι η ροή της χολής προς το έντερο έχει διακοπεί, συνήθως από πέτρα στον χοληδόχο πόρο. Περισσότερα στην ερώτηση για τα συμπτώματα της απόφραξης του χοληδόχου πόρου.

Ενοχλήσεις που δεν οφείλονται πάντα στη χολή

Φούσκωμα, ρεψίματα, αίσθημα βάρους μετά το φαγητό και δυσανεξία σε ορισμένες τροφές αποδίδονται συχνά στη χολή. Πρόκειται όμως για μη ειδικά συμπτώματα, που μπορεί να οφείλονται σε άλλες αιτίες, όπως ο ευερέθιστος στόμαχος, η γαστρίτιδα και το πεπτικό έλκος ή η παλινδρόμηση. Η ύπαρξη πετρών σε ένα υπερηχογράφημα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτές ευθύνονται για τέτοιες ενοχλήσεις.

Πόνος στην άνω κοιλιά μπορεί σπανιότερα να έχει καρδιακή αιτία. Όταν συνοδεύεται από πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή εφίδρωση, χρειάζεται επείγουσα εκτίμηση.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Το πρώτο βήμα είναι η κλινική εκτίμηση και το υπερηχογράφημα άνω κοιλίας, που δείχνει με καλή ακρίβεια τις πέτρες μέσα στη χοληδόχο κύστη και τα σημάδια φλεγμονής. Οι εξετάσεις αίματος, όπως γενική αίματος, ηπατική βιοχημεία, χολερυθρίνη και παγκρεατικά ένζυμα, δείχνουν αν υπάρχει λοίμωξη, απόφραξη ή παγκρεατίτιδα.

Όταν υπάρχει υποψία για πέτρα στον χοληδόχο πόρο, ο υπέρηχος της κοιλιάς συχνά δεν αρκεί. Τότε χρησιμοποιείται η μαγνητική χολαγγειοπαγκρεατογραφία (MRCP) ή ο ενδοσκοπικός υπέρηχος (EUS), ο οποίος εξετάζει τα χοληφόρα από το εσωτερικό του πεπτικού σωλήνα και εντοπίζει ακόμη και μικρές πέτρες.

Τι γίνεται όταν η πέτρα περάσει στον χοληδόχο πόρο

Οι πέτρες του χοληδόχου πόρου αφαιρούνται συνήθως ενδοσκοπικά με ERCP (ενδοσκοπική παλίνδρομη χολαγγειοπαγκρεατογραφία). Με ειδικό ενδοσκόπιο που φτάνει στο δωδεκαδάκτυλο, ο γαστρεντερολόγος διευρύνει το στόμιο του χοληδόχου πόρου και απομακρύνει τις πέτρες, ώστε να αποκατασταθεί η ροή της χολής. Η αντιμετώπιση αναλύεται στην ερώτηση για τη θεραπεία της απόφραξης του χοληδόχου πόρου.

Για τις πέτρες που προκαλούν συμπτώματα μέσα στη χοληδόχο κύστη, η οριστική αντιμετώπιση είναι συνήθως η χειρουργική αφαίρεσή της (χολοκυστεκτομή). Το αν και πότε χρειάζεται παρέμβαση αποφασίζεται με βάση τα συμπτώματα και τα ευρήματα του ελέγχου.

Συχνές ερωτήσεις

ΑΜΕΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Κλείστε το ραντεβού σας

Αν έχετε επαναλαμβανόμενο πόνο ψηλά δεξιά στην κοιλιά ή το υπερηχογράφημα έδειξε πέτρες στη χολή, η αξιολόγηση από γαστρεντερολόγο βοηθά να οριστεί ο κατάλληλος έλεγχος και η αντιμετώπιση. Σε πυρετό, ρίγος ή κιτρίνισμα του δέρματος απευθυνθείτε άμεσα σε νοσοκομείο.

Κλείστε ραντεβού




+30 693 650 0430

Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία. Για τα δικά σας συμπτώματα και την αντιμετώπισή τους, απευθυνθείτε σε γιατρό.