Τι είναι η κολονοσκόπηση

Η κολονοσκόπηση είναι η ενδοσκοπική εξέταση του παχέος εντέρου και, όταν χρειάζεται, του κατώτερου τμήματος του λεπτού εντέρου, δηλαδή του τελικού ειλεού.

Επιτρέπει την άμεση επισκόπηση του βλεννογόνου, τη λήψη στοχευμένων βιοψιών και, στην ίδια συνεδρία, την αφαίρεση βλαβών. Με τα ενδοσκόπια τελευταίας γενιάς και την υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης, ο εντοπισμός βλαβών ακόμη και σε πρώιμα στάδια γίνεται με μεγάλη ακρίβεια.

Δεν είναι μόνο διαγνωστική εξέταση. Είναι η μοναδική εξέταση που προλαμβάνει τον καρκίνο του παχέος εντέρου, αφαιρώντας τους πολύποδες πριν προλάβουν να εξελιχθούν.

Πότε χρειάζεται κολονοσκόπηση

  • Προληπτικός έλεγχος από την ηλικία των 45 ετών, ανεξαρτήτως φύλου, σε άτομα μέσου κινδύνου
  • Αίμα στα κόπρανα ή θετική εξέταση για αιμοσφαιρίνη κοπράνων
  • Επίμονη αλλαγή στη συνήθεια του εντέρου
  • Σιδηροπενική αναιμία χωρίς εξήγηση
  • Ανεξήγητη απώλεια βάρους, επίμονο κοιλιακό άλγος
  • Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου ή πολυπόδων, οπότε ο έλεγχος ξεκινά νωρίτερα
  • Παρακολούθηση μετά από αφαίρεση πολυπόδων ή σε φλεγμονώδη νόσο του εντέρου

Με μέθη ή χωρίς μέθη;

Είναι η ερώτηση που απασχολεί περισσότερο τους ασθενείς, και η απάντηση δεν είναι η ίδια για όλους.

Με μέθη. Η εξέταση γίνεται κατά κανόνα μετά από ενδοφλέβια χορήγηση φαρμάκων καταστολής, με συνεχή παρακολούθηση των καρδιοαναπνευστικών παραμέτρων. Ο ασθενής δεν αισθάνεται πόνο και συνήθως δεν θυμάται τη διαδικασία. Πέρα από την άνεση, η καταστολή έχει και διαγνωστικό όφελος: ο ήρεμος ασθενής επιτρέπει πιο αργή και πιο προσεκτική επισκόπηση, άρα καλύτερο ποσοστό ανίχνευσης βλαβών.

Χωρίς μέθη. Είναι εφικτή και ορισμένοι ασθενείς την ανέχονται καλά, ιδίως όταν η εξέταση είναι απλή διαγνωστική. Επιλέγεται όταν ο ασθενής το επιθυμεί, όταν πρέπει να οδηγήσει μετά, ή όταν υπάρχουν λόγοι που καθιστούν την καταστολή λιγότερο επιθυμητή. Η απόφαση λαμβάνεται μαζί με τον γαστρεντερολόγο.

Σε κάθε περίπτωση, η έκπτυξη του εντέρου γίνεται με διοξείδιο του άνθρακα (CO2) και όχι με αέρα. Το CO2 απορροφάται γρήγορα από τον οργανισμό, οπότε το φούσκωμα και οι κοιλιακές ενοχλήσεις μετά την εξέταση είναι σαφώς λιγότερες.

Η προετοιμασία

Η προετοιμασία καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την αξία της εξέτασης. Έντερο που δεν έχει καθαρίσει επαρκώς σημαίνει βλάβες που δεν θα φανούν, και συχνά επανάληψη νωρίτερα από το προγραμματισμένο.

Ο ασθενής παραμένει νηστικός για 6 έως 8 ώρες και ακολουθεί ειδικό σχήμα καθαρισμού. Αναλυτικά βήματα και διατροφικές οδηγίες υπάρχουν στη σελίδα για την προετοιμασία της κολονοσκόπησης.

Γίνεται κολονοσκόπηση χωρίς καθαρτικό; Όχι. Δεν υπάρχει αξιόπιστη κολονοσκόπηση χωρίς καθαρισμό του εντέρου. Αυτό που έχει αλλάξει είναι ο τρόπος: τα σύγχρονα σκευάσματα μικρού όγκου, σε διηρημένη δόση με μέρος της το πρωί της εξέτασης, είναι πολύ πιο ανεκτά από τα παλαιότερα σχήματα των τεσσάρων λίτρων και ταυτόχρονα καθαρίζουν καλύτερα.

Πώς γίνεται και πόσο διαρκεί

Ο ασθενής ξαπλώνει στην αριστερή πλευρά, με το κεφάλι σε μαξιλάρι. Το ενδοσκόπιο προωθείται μέχρι το τυφλό και τον τελικό ειλεό, και η προσεκτική επισκόπηση γίνεται κυρίως κατά την απόσυρση.

Η καθαυτό εξέταση διαρκεί συνήθως 20 έως 30 λεπτά. Όταν χρειαστεί αφαίρεση πολυπόδων ή άλλη θεραπευτική πράξη, ο χρόνος επιμηκύνεται ανάλογα. Με την προετοιμασία στον χώρο, την ίδια την εξέταση και την ανάνηψη, ο ασθενής υπολογίζει συνολικά δύο έως τρεις ώρες στο ιατρείο ή στην κλινική.

Τι μπορεί να γίνει στην ίδια εξέταση

  • Λήψη βιοψιών για την τεκμηρίωση της διάγνωσης
  • Πολυπεκτομή, δηλαδή αφαίρεση πολυπόδων, οι οποίοι στέλνονται για ιστολογική εξέταση
  • Βλεννογόνια εκτομή (EMR) για μεγαλύτερες ή άμισχες βλάβες
  • Υποβλεννογόνια εκτομή (ESD) για εκτεταμένες ή επίπεδες βλάβες και πρώιμες νεοπλασίες, με αφαίρεση σε ένα τεμάχιο
  • Αντιμετώπιση αιμορραγίας και διαστολή στενώσεων

Αυτός είναι και ο λόγος που η κολονοσκόπηση υπερτερεί έναντι κάθε άλλης μεθόδου ελέγχου: εντοπίζει και θεραπεύει στην ίδια πράξη.

Επιπλοκές και ασφάλεια

Η κολονοσκόπηση είναι ασφαλής εξέταση. Οι σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες, κάτω από 3,5 στις χίλιες εξετάσεις, και αφορούν κυρίως αιμορραγία μετά από πολυπεκτομή και, πολύ σπανιότερα, διάτρηση.

Ο κίνδυνος αυξάνεται ελαφρώς στις θεραπευτικές πράξεις σε σχέση με την απλή διαγνωστική εξέταση, παραμένει όμως χαμηλός και σαφώς μικρότερος από το όφελος της πρόληψης.

Μετά την εξέταση

Μετά από εξέταση με μέθη, ο ασθενής παραμένει για ανάνηψη και δεν οδηγεί για το υπόλοιπο της ημέρας. Χρειάζεται συνοδό για την επιστροφή.

Η σίτιση επανέρχεται σύντομα, με ελαφρύ γεύμα. Ήπιο φούσκωμα ή κράμπες είναι αναμενόμενα και υποχωρούν γρήγορα, ιδίως με τη χρήση CO2. Αν αφαιρέθηκε πολύποδας, μικρή ποσότητα αίματος στην πρώτη κένωση δεν είναι ανησυχητική.

Άμεση επικοινωνία με τον ιατρό χρειάζεται σε επίμονη ή άφθονη αιμορραγία, έντονο κοιλιακό άλγος, πυρετό ή σημαντική διάταση της κοιλιάς.

Κάθε πότε επαναλαμβάνεται

Σε φυσιολογικό προληπτικό έλεγχο σε άτομο μέσου κινδύνου, η επόμενη κολονοσκόπηση προγραμματίζεται συνήθως στα 10 χρόνια.

Όταν έχουν αφαιρεθεί πολύποδες, το μεσοδιάστημα καθορίζεται από την ιστολογική εξέταση, τον αριθμό και το μέγεθός τους, σύμφωνα με τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Γαστρεντερολογικής Ενδοσκόπησης. Ένα ή δύο μικρά σωληνώδη αδενώματα με χαμηλόβαθμη δυσπλασία δεν απαιτούν ειδική παρακολούθηση, ενώ επανέλεγχος στα 3 χρόνια συνιστάται για αδένωμα 10 mm και άνω, υψηλόβαθμη δυσπλασία ή πέντε και περισσότερα αδενώματα.

Νωρίτερα και συχνότερα ελέγχονται όσοι έχουν οικογενειακό ιστορικό, κληρονομικό σύνδρομο ή φλεγμονώδη νόσο του εντέρου.

Συχνές ερωτήσεις για την κολονοσκόπηση και την πρόληψη του καρκίνου παχέος εντέρου

Κάθε πότε πρέπει να κάνω κολονοσκόπηση για πρόληψη του καρκίνου παχέος εντέρου;

Ο προληπτικός έλεγχος με κολονοσκόπηση ξεκινά στην ηλικία των 45 ετών για άτομα μέσου κινδύνου και, αν το εύρημα είναι φυσιολογικό, επαναλαμβάνεται κάθε 10 χρόνια. Το μεσοδιάστημα μικραίνει (π.χ. 3-5 χρόνια) όταν βρεθούν και αφαιρεθούν πολύποδες, ή νωρίτερα όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου ή πολυπόδων, φλεγμονώδης νόσος του εντέρου ή συμπτώματα όπως αιμορραγία. Ο Δρ. Θωμάς Θωμαΐδης, Επεμβατικός Γαστρεντερολόγος, εξατομικεύει το πρόγραμμα παρακολούθησης με βάση τα ευρήματα και το ιστορικό.

Ποιος γαστρεντερολόγος αντιμετωπίζει τον καρκίνο παχέος εντέρου και κάνει κολονοσκόπηση στην Αθήνα;

Για κολονοσκόπηση και αντιμετώπιση του καρκίνου παχέος εντέρου απευθύνεστε σε Γαστρεντερολόγο με εξειδίκευση στην ενδοσκοπική διάγνωση και αφαίρεση προκαρκινικών βλαβών. Ο Δρ. Θωμάς Θωμαΐδης πραγματοποιεί διαγνωστική και θεραπευτική κολονοσκόπηση στην Αθήνα, με πολυπεκτομή και προηγμένες τεχνικές αφαίρεσης (EMR, ESD) για πολύποδες και πρώιμες νεοπλασίες του παχέος εντέρου.

Σχετικό άρθρο: Προηγμένη Θεραπευτική Ενδοσκόπηση στην Αθήνα – Δρ. Θωμάς Θωμαΐδης

Η κολονοσκόπηση γίνεται με μέθη ή χωρίς;

Κατά κανόνα με μέθη, δηλαδή με ενδοφλέβια καταστολή και συνεχή παρακολούθηση των καρδιοαναπνευστικών παραμέτρων, ώστε η εξέταση να είναι ανώδυνη. Πέρα από την άνεση, η καταστολή επιτρέπει πιο αργή και προσεκτική επισκόπηση, άρα καλύτερη ανίχνευση βλαβών. Η εξέταση μπορεί να γίνει και χωρίς μέθη, όταν ο ασθενής το επιθυμεί ή πρέπει να οδηγήσει μετά. Η επιλογή γίνεται μαζί με τον γαστρεντερολόγο.

Πόσο διαρκεί η κολονοσκόπηση;

Η καθαυτό εξέταση διαρκεί συνήθως 20 έως 30 λεπτά. Αν χρειαστεί αφαίρεση πολυπόδων ή άλλη θεραπευτική πράξη, ο χρόνος επιμηκύνεται ανάλογα. Μαζί με την προετοιμασία στον χώρο και την ανάνηψη μετά τη μέθη, ο ασθενής υπολογίζει συνολικά δύο έως τρεις ώρες.

Γίνεται κολονοσκόπηση χωρίς καθαρτικό;

Όχι. Δεν υπάρχει αξιόπιστη κολονοσκόπηση χωρίς καθαρισμό του εντέρου, γιατί υπολείμματα κρύβουν βλάβες και οδηγούν σε επανάληψη της εξέτασης. Αυτό που έχει αλλάξει είναι ο τρόπος: τα σύγχρονα σκευάσματα μικρού όγκου, σε διηρημένη δόση με μέρος της το πρωί της εξέτασης, είναι πολύ πιο ανεκτά από τα παλαιότερα σχήματα των τεσσάρων λίτρων και καθαρίζουν καλύτερα.

Μπορώ να οδηγήσω μετά την εξέταση;

Όχι, εφόσον έγινε με μέθη. Μετά την καταστολή ο ασθενής παραμένει για ανάνηψη και δεν οδηγεί για το υπόλοιπο της ημέρας, οπότε χρειάζεται συνοδό για την επιστροφή. Αν η εξέταση γίνει χωρίς καταστολή, ο περιορισμός αυτός δεν ισχύει.

Πηγές

Τελευταία ενημέρωση περιεχομένου: Σεπτέμβριος 2026 (13/09/2026).