Ενδοσκοπική υποβλεννογόνια εκτομή (ESD) πρώιμου οισοφαγικού καρκίνου

Από τον Barrett στο πρώιμο αδενοκαρκίνωμα

Ο οισοφάγος Barrett είναι η αντικατάσταση του φυσιολογικού επιθηλίου του κατώτερου οισοφάγου από κυλινδρικό, ως προσαρμογή στη χρόνια έκθεση σε οξύ. Δεν είναι καρκίνος, αποτελεί όμως τον βασικό παράγοντα κινδύνου για αδενοκαρκίνωμα του οισοφάγου. Η εξέλιξη περνά από δυσπλασία χαμηλού και υψηλού βαθμού πριν καταλήξει σε διηθητικό καρκίνο.

Ακριβώς γι’ αυτό έχει νόημα η προγραμματισμένη παρακολούθηση: εντοπίζει τη βλάβη όσο βρίσκεται ακόμη σε στάδιο που αντιμετωπίζεται ενδοσκοπικά.

Γιατί απαιτείται θεραπευτική εκτομή

Σε πρώιμο αδενοκαρκίνωμα δεν αρκεί η δειγματοληψία. Απαιτείται πλήρης εκτομή σε ενιαίο τεμάχιο, ώστε ο παθολογοανατόμος να εκτιμήσει το βάθος διήθησης και αν τα όρια είναι ελεύθερα. Αυτά τα δύο καθορίζουν αν η αφαίρεση ήταν ογκολογικά επαρκής ή αν απαιτείται συμπληρωματική αντιμετώπιση. Η υποβλεννογόνια εκτομή είναι η τεχνική που το επιτυγχάνει.

Η εναλλακτική

Η κλασική επιλογή για καρκίνο του οισοφάγου είναι η οισοφαγεκτομή, μείζον χειρουργείο με αφαίρεση τμήματος του οισοφάγου και ανακατασκευή, με μακρά νοσηλεία και μόνιμες συνέπειες στη σίτιση. Όταν η βλάβη είναι πρώιμη, η ενδοσκοπική αφαίρεση δίνει ισοδύναμο ογκολογικό αποτέλεσμα διατηρώντας το όργανο.

Η επιλογή ασθενών είναι καθοριστική. Πριν την εκτομή προηγείται προσεκτική ενδοσκοπική αξιολόγηση, συχνά με χρωμοενδοσκόπηση και μεγέθυνση, ώστε να οριοθετηθεί η βλάβη και να εκτιμηθεί το βάθος. Όταν υπάρχει υποψία βαθύτερης διήθησης, προστίθεται ενδοσκοπικός υπέρηχος. Βλάβες με ενδείξεις διήθησης πέραν του βλεννογόνου ή με κίνδυνο λεμφαδενικής διασποράς δεν είναι κατάλληλες για ενδοσκοπική αντιμετώπιση και παραπέμπονται χειρουργικά.

Τι ακολουθεί

Μετά την εκτομή ακολουθεί συνήθως καταστροφή του υπόλοιπου τμήματος Barrett, ώστε να μην απομείνει επιθήλιο που μπορεί να εξελιχθεί, και στενή ενδοσκοπική επιτήρηση με στοχευμένες βιοψίες. Το πρόγραμμα καθορίζεται από την ιστολογική έκθεση.