Τι είναι ο καρκίνος του οισοφάγου

Ο καρκίνος του οισοφάγου αναπτύσσεται από τον βλεννογόνο του σωλήνα που συνδέει τον φάρυγγα με το στομάχι. Έχει δύο κύριους τύπους, με διαφορετικούς παράγοντες κινδύνου και διαφορετική εντόπιση.

Αδενοκαρκίνωμα. Αναπτύσσεται κυρίως στο κατώτερο τμήμα, σε έδαφος οισοφάγου Barrett, δηλαδή μετά από χρόνια γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Η συχνότητά του αυξάνεται σταθερά στις δυτικές χώρες.

Πλακώδες καρκίνωμα. Αφορά κυρίως το μέσο και ανώτερο τμήμα και συνδέεται με το κάπνισμα και το αλκοόλ.

Η διάκριση δεν είναι ακαδημαϊκή: καθορίζει ποιος πρέπει να ελέγχεται και πώς σχεδιάζεται η θεραπεία.

Παράγοντες κινδύνου

  • Χρόνια γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και οισοφάγος Barrett, για το αδενοκαρκίνωμα
  • Κάπνισμα και αλκοόλ, με πολλαπλασιαστική δράση όταν συνυπάρχουν, κυρίως για το πλακώδες
  • Παχυσαρκία, ιδίως κεντρικού τύπου
  • Πολύ ζεστά ροφήματα, σε συστηματική κατανάλωση
  • Ιστορικό καυστικής βλάβης του οισοφάγου
  • Μακροχρόνια, μη αντιμετωπισμένη αχαλασία
  • Διατροφή φτωχή σε φρούτα και λαχανικά

Συμπτώματα

Το πρόβλημα με αυτόν τον καρκίνο είναι ότι τα συμπτώματα εμφανίζονται αργά. Ο οισοφάγος διαστέλλεται και ο ασθενής προσαρμόζεται, οπότε η δυσκαταποσία γίνεται αντιληπτή όταν ο αυλός έχει ήδη στενέψει σημαντικά.

  • Δυσκαταποσία, αρχικά για στερεά και προοδευτικά για μαλακές τροφές και υγρά. Είναι το χαρακτηριστικότερο σύμπτωμα.
  • Απώλεια βάρους, συχνά σημαντική
  • Οδυνόφαγία, δηλαδή πόνος κατά την κατάποση
  • Οπισθοστερνικό άλγος
  • Βράγχος φωνής, επίμονος βήχας
  • Αναιμία ή σημεία αιμορραγίας

Κάθε νεοεμφανιζόμενη, προοδευτική δυσκαταποσία απαιτεί γαστροσκόπηση χωρίς αναμονή. Δεν είναι σύμπτωμα που παρακολουθείται.

Διάγνωση και σταδιοποίηση

  • Γαστροσκόπηση με βιοψίες. Θέτει τη διάγνωση και καθορίζει τον τύπο.
  • Ενδοσκοπικός υπέρηχος. Είναι η ακριβέστερη μέθοδος για την εκτίμηση του βάθους διήθησης στο τοίχωμα και των περιοχικών λεμφαδένων. Αυτό ακριβώς καθορίζει αν μια πρώιμη βλάβη μπορεί να αφαιρεθεί ενδοσκοπικά.
  • Αξονική τομογραφία και PET-CT, για τον έλεγχο απομακρυσμένης νόσου.

Θεραπεία

Πρώιμες βλάβες. Όταν ο καρκίνος περιορίζεται στον βλεννογόνο, αφαιρείται ενδοσκοπικά με βλεννογόνια εκτομή (EMR) ή υποβλεννογόνια εκτομή (ESD), χωρίς να αφαιρεθεί ο οισοφάγος. Ακολουθεί συνήθως καταστροφή του υπόλοιπου τμήματος Barrett και στενή ενδοσκοπική παρακολούθηση.

Τοπικά προχωρημένη νόσος. Συνδυασμός χημειοθεραπείας και ακτινοθεραπείας πριν από τη χειρουργική αφαίρεση, με σχήμα που εξαρτάται από τον ιστολογικό τύπο.

Μεταστατική νόσος. Συστηματική θεραπεία, με χημειοθεραπεία, στοχευμένους παράγοντες και ανοσοθεραπεία ανάλογα με το μοριακό προφίλ.

Ανακουφιστικές παρεμβάσεις. Όταν η δυσκαταποσία εμποδίζει τη σίτιση, η ενδοσκοπική τοποθέτηση αυτοδιατεινόμενου stent αποκαθιστά τη δίοδο και βελτιώνει άμεσα την ποιότητα ζωής.

Η απόσταση ανάμεσα στην ενδοσκοπική αφαίρεση μιας πρώιμης βλάβης και στην οισοφαγεκτομή είναι, στην πράξη, ζήτημα του πόσο νωρίς εντοπίστηκε η νόσος.

Σε πρώιμο στάδιο η αντιμετώπιση μπορεί να είναι ενδοσκοπική, όπως στην εκτομή πρώιμου αδενοκαρκινώματος του οισοφάγου.

Συχνές ερωτήσεις

Ποιο είναι το πρώτο σύμπτωμα;

Σχεδόν πάντα η δυσκαταποσία, αρχικά για στερεές τροφές και προοδευτικά για μαλακές και υγρές. Επειδή όμως ο οισοφάγος διαστέλλεται και ο ασθενής προσαρμόζει τον τρόπο που τρώει, το σύμπτωμα γίνεται αντιληπτό όταν ο αυλός έχει ήδη στενέψει σημαντικά. Κάθε νεοεμφανιζόμενη, προοδευτική δυσκαταποσία απαιτεί άμεση γαστροσκόπηση.

Ο οισοφάγος Barrett οδηγεί σε καρκίνο;

Είναι ο βασικός παράγοντας κινδύνου για αδενοκαρκίνωμα του οισοφάγου, ο απόλυτος όμως κίνδυνος για τον μεμονωμένο ασθενή είναι μικρός. Η αξία της προγραμματισμένης παρακολούθησης βρίσκεται στο ότι, όταν εμφανιστεί δυσπλασία, αντιμετωπίζεται ενδοσκοπικά και πλήρως, πριν εξελιχθεί σε διηθητικό καρκίνο.

Αφαιρείται πάντα ο οισοφάγος;

Όχι. Όταν η βλάβη είναι πρώιμη και περιορίζεται στον βλεννογόνο, αφαιρείται ενδοσκοπικά με βλεννογόνια ή υποβλεννογόνια εκτομή και ο οισοφάγος διατηρείται. Καθοριστικός για την απόφαση είναι ο ενδοσκοπικός υπέρηχος, που εκτιμά με ακρίβεια το βάθος διήθησης. Η οισοφαγεκτομή αφορά τις βαθύτερες, τοπικά προχωρημένες βλάβες.

Πηγές

Τελευταία ενημέρωση περιεχομένου: Σεπτέμβριος 2026 (15/09/2026).