Δυσκοιλιότητα

Τι θεωρείται δυσκοιλιότητα

Η δυσκοιλιότητα δεν ορίζεται μόνο από τη συχνότητα των κενώσεων. Ορίζεται από τον συνδυασμό συχνότητας, σύστασης και προσπάθειας.

Πρακτικά, μιλάμε για δυσκοιλιότητα όταν υπάρχουν λιγότερες από τρεις κενώσεις την εβδομάδα, ή όταν συνυπάρχουν σκληρά κόπρανα, έντονη προσπάθεια, αίσθημα ατελούς κένωσης, αίσθημα απόφραξης ή ανάγκη χειρισμών για να ολοκληρωθεί η κένωση.

Το φυσιολογικό εύρος είναι μεγάλο, από τρεις κενώσεις την ημέρα έως τρεις την εβδομάδα. Δεν χρειάζεται καθημερινή κένωση για να είναι κάποιος υγιής.

Αίτια

Λειτουργική δυσκοιλιότητα. Η συχνότερη μορφή, χωρίς υποκείμενη νόσο. Σχετίζεται με χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών και υγρών, καθιστική ζωή, αναβολή της κένωσης και αλλαγές ρουτίνας, όπως ταξίδια.

Φάρμακα. Αιτία που υποεκτιμάται συστηματικά: οπιοειδή αναλγητικά, σκευάσματα σιδήρου, αντιόξινα με αλουμίνιο ή ασβέστιο, ορισμένα αντικαταθλιπτικά, ανταγωνιστές ασβεστίου, διουρητικά.

Μεταβολικά και ορμονικά αίτια. Υποθυρεοειδισμός, σακχαρώδης διαβήτης, υπερασβεστιαιμία.

Νευρολογικά νοσήματα, όπως η νόσος Parkinson και η σκλήρυνση κατά πλάκας.

Διαταραχές της αφόδευσης. Δυσλειτουργία του πυελικού εδάφους, όπου οι μύες δεν χαλαρώνουν συντονισμένα. Ο ασθενής προσπαθεί, χωρίς αποτέλεσμα.

Μηχανική απόφραξη. Στένωση, όγκος ή σοβαρή εκκολπωματική νόσος.

Πότε δεν είναι απλή δυσκοιλιότητα

Απαιτούν διερεύνηση χωρίς αναμονή:

• Νεοεμφανιζόμενη αλλαγή στη συνήθεια του εντέρου μετά τα 45 έως 50 έτη
• Αίμα στα κόπρανα ή θετική εξέταση για αιμοσφαιρίνη
• Ανεξήγητη απώλεια βάρους
• Σιδηροπενική αναιμία
• Λεπτότερα κόπρανα ή επίμονο αίσθημα ατελούς κένωσης
• Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου ή φλεγμονώδους νόσου
• Νυχτερινά συμπτώματα που ξυπνούν τον ασθενή

Σε αυτές τις περιπτώσεις η κολονοσκόπηση είναι το επόμενο βήμα. Χωρίς τέτοια στοιχεία, η δυσκοιλιότητα αντιμετωπίζεται αρχικά χωρίς ενδοσκόπηση.

Αντιμετώπιση

Πρώτο βήμα, οι συνήθειες. Σταδιακή αύξηση φυτικών ινών προς τα 25 έως 30 γραμμάρια ημερησίως, με παράλληλη αύξηση υγρών. Η αύξηση των ινών χωρίς υγρά συχνά χειροτερεύει το φούσκωμα. Τακτική σωματική δραστηριότητα. Σταθερή ώρα για την τουαλέτα, ιδανικά μετά το πρωινό, όταν το αντανακλαστικό είναι εντονότερο. Και ένα πρακτικό: ανύψωση των ποδιών σε σκαμνί βελτιώνει τη γωνία και μειώνει την προσπάθεια.

Δεύτερο βήμα, τα υπακτικά. Ξεκινούν από τα ωσμωτικά σκευάσματα, τα οποία είναι ασφαλή για μακροχρόνια χρήση. Τα διεγερτικά χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά και όχι ως μόνιμη λύση χωρίς παρακολούθηση. Σε επίμονες περιπτώσεις υπάρχουν νεότερα φάρμακα με διαφορετικό μηχανισμό.

Τρίτο βήμα, η στοχευμένη αντιμετώπιση. Όταν το πρόβλημα είναι στη διαδικασία της αφόδευσης και όχι στη διέλευση, η θεραπεία δεν είναι τα υπακτικά αλλά η επανεκπαίδευση του πυελικού εδάφους με biofeedback, με πολύ καλά αποτελέσματα.